Warszawa uruchamia pilotażowy projekt „Podaj Dalej” oparty o ekonomię współdzielenia i nawiązujący do filozofii „zero waste”. W jego ramach w stolicy mają powstać Dzielnie – ogólnodostępne miejsca, gdzie mieszkańcy będą mogli zostawić używane rzeczy w dobrym stanie, z których nie chcą już korzystać lub których nie potrzebują, a także niewykorzystaną żywność.

Pierwszy z takich obiektów – Dzielnia Saska Kępa – powstanie na Pradze-Południe przy ulicy Berezyńskiej 27. Miejsce zacznie funkcjonować w II połowie kwietnia br. Zarząd Dzielnicy ogłasza właśnie konkurs ofert dla organizacji pożytku publicznego na prowadzenie Dzielni w tym i przyszłym roku. Pilotażowy obiekt pozwoli wypracować rozwiązania pomocne w uruchomieniu i prowadzeniu podobnych miejsc także w innych dzielnicach Warszawy.

Projekt „Podaj dalej” został zainicjowany przez Aretę Szpurę, aktywistkę ekologiczną, autorkę książki „Jak uratować świat? Czyli co dobrego możesz zrobić dla planety” i blogerkę, która zwróciła się do Urzędu m.st. Warszawy z prośbą o wsparcie w realizacji pomysłu.

Nie mogłam już patrzeć na ogromne ilości rzeczy nadających się jeszcze do użytku, wyrzucanych lub pozostawianych w okolicach śmietników. Uznałam, że bardzo potrzebne są w mieście miejsca, w których warszawianki i warszawiacy mogliby je pozostawiać dla innych – nie tylko osób potrzebujących pomocy, ale również tych, którzy w trosce o dobro planety i naszą przyszłość chcą ograniczyć własną konsumpcję oraz przyczynić się do redukcji odpadów – wspomina Areta Szpura.

W obliczu kryzysu klimatycznego oraz postępującej dewastacji środowiska naturalnego coraz ważniejsze staje się rozważne korzystanie z zasobów oraz zmiana podejścia do szeroko pojętej konsumpcji. Filozofia „zero waste” oznacza dążenie do redukcji odpadów oraz ograniczania liczby użytkowanych rzeczy m.in. poprzez rezygnację z niepotrzebnych zakupów, ponowne wykorzystywanie posiadanych rzeczy, naprawianie ich zamiast wymieniania na nowe. Jednym z kluczowych elementów podejścia „zero waste” jest  tzw. „ekonomia współdzielenia” polegająca na dzieleniu się z zasobami, które posiadamy w nadmiarze oraz na współpracy i wzajemnej pomocy.

Miejska Dzielnia, czyli co dokładnie?

Placówki takie jak Dzielnia Saska Kępa mają być nie tylko miejscami dzielenia się używanymi rzeczami oraz nadwyżkami zdatnej do spożycia żywności. Będzie w nich również prowadzona edukacja ekologiczna, zwiększająca świadomość warszawianek i warszawiaków na temat wpływu ich codziennych decyzji i wyborów konsumenckich na środowisko i klimat. Mieszkańcy nauczą się tam także jak dawać rzeczom „drugie życie” – naprawiać je, odnawiać oraz znajdować dla nich nowe zastosowania. Dzielnie będą również pełniły bardzo ważną funkcję społeczną poprzez integrację i aktywizację mieszkańców. Będą doskonałym miejscem do kreowania oddolnych projektów i inicjatyw.

Można dzielić się z innymi wieloma różnymi rzeczami – przypomina burmistrz dzielnicy Praga-Południe, Tomasz Kucharski. – Tymi ważnymi, jak wiedzą czy doświadczeniem. Można podzielić się z kimś tymi wzniosłymi aspektami życia, jak miłością czy dobrocią, ale także tymi przyziemnymi, jak chlebem czy ciepłym okryciem. Z jednej strony czujemy obowiązek dzielenia się, gdyż z nami też ktoś kiedyś się podzielił. Z drugiej, dzieląc się z kimś, wiele zyskujemy. W przypadku Dzielni zyskuje też nasza planeta. Wierzę, że nam się za to odwdzięczy. A dobra karma wróci niespodziewanie.

Dzielnia Saska Kępa – uczestnicy i partnerzy projektu

Liderem projektu jest Urząd Dzielnicy Praga-Południe, który udostępnia i remontuje lokal oraz odpowiada za realizację całego przedsięwzięcia, przy wsparciu Biura Ochrony Powietrza i Polityki Klimatycznej, Biura Rozwoju Gospodarczego, Biura Marketingu Miasta oraz Centrum Komunikacji Społecznej.

Inicjatywę wspierają także partnerzy biznesowi, członkowie platformy Partnerstwo dla Klimatu – firmy: IKEA, Castorama oraz Allegro. IKEA wykonała projekt wnętrza Dzielni oraz przekazała meble i inne elementy wyposażenia, a Castorama dostarczyła materiały budowlane niezbędne do zrealizowania remontu lokalu. Allegro sfinansuje natomiast zakup pieca dwufunkcyjnego i lodówki. Partnerzy zadeklarowali również chęć zaangażowania się w przyszłą działalność obiektu. W gotowości do tego ostatniego działania czeka też duża grupa wolontariuszy – mieszkańców Saskiej Kępy.

– Projekt Dzielni Saska Kępa współtworzymy dzięki zaangażowaniu aktywnych mieszkańców, Urzędu Miasta, Urzędu Dzielnicy, odpowiedzialnych przedsiębiorców i organizacji pozarządowych. Wszystkie ręce mamy na pokładzie. Inspiruje nas wspólny cel, jakim jest ochrona środowiska naturalnego oraz dbanie o lepszą jakość życia w naszym mieście – podkreśla koordynatorka projektu, zastępczyni burmistrza dzielnicy Praga-Południe Izabela Szostak-Smith. – Zależy nam, żeby takich przedsięwzięć było w Warszawie coraz więcej. Dzięki tak szerokiej współpracy łatwiej będzie nam poradzić sobie z coraz bardziej złożonymi wyzwaniami obecnych czasów.

Ekonomia współdzielenia

Dzielnia będzie kolejnym warszawskim miejscem nawiązującym do ekonomii współdzielenia. Tego typu placówki funkcjonują w różnych formułach – od powstających spontanicznie i opartych wyłącznie na zaangażowaniu wolontariuszy, przez miejsca tworzone i prowadzone przez organizacje pozarządowe, po takie, które stanowią efekt współpracy organizacji z jednostkami samorządowymi.

Jednym z przykładów takiej działalności jest uruchomiony w listopadzie ubiegłego roku Współdzielnik na Woli, gdzie poza darmowym sklepem i warsztatem naprawczym znajdują się też m.in. sanatorium dla roślin czy lodówka i szafki, zachęcające do dzielenia się żywnością. Tych ostatnich jest zresztą w stolicy znacznie więcej. Obecnie w mieście funkcjonuje aż 40 jadłodzielni.